Hoe leer je kinderen van 0 tot 8 jaar beter taal begrijpen en gebruiken? De Regio Deal Ik lees, ik doe mee moet daarbij helpen. Bibliotheken in Zuid- en Oost-Drenthe slaan hiervoor de handen ineen met organisaties uit onderwijs, zorg en welzijn. In Hoogeveen wordt het project onder meer uitgevoerd door de bibliotheek, GGD Drenthe en Stichting Welzijnswerk Hoogeveen (SWW). “We zijn er nu een jaar mee onderweg en het gaat hierbij om een meerjarig project”, vertelt Anke Bruggeman, projectleider van de Bibliotheek Hoogeveen.

Woordenschat opbouwen

In de regio Zuid- en Oost-Drenthe hebben veel kinderen te maken met een taalachterstand. Juist de eerste levensjaren zijn bepalend voor de ontwikkeling van taalvaardigheid. Elk kind heeft recht op een kansrijke start in het leven, ongeacht waar je wieg staat en waar je vandaan komt. De missie van de bibliotheken is om hieraan een actieve bijdrage te leveren.

“De eerste vier levensjaren zijn ontzettend belangrijk voor de opbouw van de woordenschat”, legt Bruggeman uit. “Als een kind in die periode onvoldoende woordenschat ontwikkelt, dan loop je al snel achter de feiten aan.” Volgens haar kunnen de gevolgen daarvan jarenlang merkbaar blijven. “Vanaf het moment dat kinderen naar school gaan, wordt ervan uitgegaan dat die basiswoordenschat aanwezig is. Als die ontwikkeling thuis onvoldoende wordt gestimuleerd, blijft die achterstand vaak bestaan. Daar willen we iets aan doen.”

Het project richt zich daarom op kinderen van 0 tot en met 8 jaar én hun ouders. “School is belangrijk, vriendjes en vriendinnetjes ook, maar ouders zijn uiteindelijk het belangrijkste voorbeeld voor een kind.”

Samenwerking als sleutel

De aanpak draait om samenwerking. De bibliotheken brengen hun kennis van lezen en taalontwikkeling in, terwijl partners vanuit hun eigen expertise bijdragen aan het bereiken en ondersteunen van gezinnen. “We willen aansluiten bij organisaties die al met ouders en kinderen werken”, zegt Bruggeman. “Samen kunnen we eerder signaleren waar ondersteuning nodig is en ouders beter helpen.” In het afgelopen jaar zijn gesprekken gevoerd met onder meer GGD Drenthe, SWW, kinderopvangorganisaties, basisscholen, logopedisten en de gemeente Hoogeveen. Ook wordt aangesloten bij bestaande initiatieven zoals Kansrijke Start. “Elke organisatie heeft zijn eigen expertise. Door samen te werken kunnen we ouders sneller naar de juiste ondersteuning begeleiden. Dat maakt de hulp toegankelijker en effectiever.”

Al voor de geboorte beginnen

Het project begint bij voorkeur al voordat een kind geboren is. “Als mensen zwanger zijn, staan ze vaak open voor informatie over wat goed is voor hun kind”, vertelt Bruggeman. “Dan kun je al uitleg geven over het belang van praten, voorlezen en taalontwikkeling.”Daarbij werkt de bibliotheek nauw samen met de GGD en andere professionals die contact hebben met aanstaande ouders. “Samenwerken en aansluiten bij wat er al is, vinden wij essentieel.”

Ook SWW speelt een belangrijke rol binnen het project. “We werken samen met SWW omdat zij iets kunnen wat wij niet kunnen”, legt Bruggeman uit. “Zij komen achter de voordeur bij gezinnen wanneer daar aanleiding voor is. Soms blijkt dat taalvaardigheid een van de onderliggende oorzaken is van problemen. Dan kunnen wij vanuit onze expertise aansluiten.”

Boekstartcoach en Voorleesexpress

Na de zomer start het project in Hoogeveen met de BoekStartcoach en de VoorleesExpress. “De BoekStartcoach is een medewerker van de bibliotheek die aanwezig is op onder meer het consultatiebureau”, vertelt Bruggeman. “Dat is bijzonder, want als bibliotheek zijn we veel bezig met lezen en leesbevordering, maar juist het allereerste begin slaan we vaak over. Met de BoekStartcoach zijn we er vanaf het begin bij en kunnen we ouders informeren over het belang van voorlezen en taalontwikkeling.”

Ook de VoorleesExpress gaat van start, dit fenomeen bestaat al 20 jaar in Nederland en is een heel groot succes. “Een goed getrainde vrijwilliger komt twintig weken lang thuis bij gezinnen met kinderen van 2 tot en met 8 jaar. Samen wordt gelezen, gespeeld en gewerkt aan taal. Zo ontwikkelen niet alleen kinderen hun taalvaardigheid, maar ontdekken ook ouders hoe belangrijk hun eigen rol daarin is.”

Met de Regio Deal willen de samenwerkende organisaties de komende jaren steeds meer gezinnen bereiken, zodat ieder kind een kansrijke start krijgt op het gebied van taal.